Fundoscopy (မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း)

Fundoscopy (မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း)

Fundoscopy စစ်ဆေးမှုဆိုသည်မှာ မျက်လုံး၏ အတွင်းဘက်အနောက်ပိုင်း (Fundus) ကို အလင်းရောင်ပါသော မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်း (Ophthalmoscope) ဖြင့် အနီးကပ် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးသော ရိုးရှင်းပြီး အရေးကြီးသည့် မျက်စိစစ်ဆေးမှု တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသည့် မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်းကိရိယာကို အစွဲပြု၍ Ophthalmoscopy စစ်ဆေးမှုဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။

ဤစစ်ဆေးမှုကို မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်များသာမက လေ့ကျင့်မှုရရှိထားသော အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန်များနှင့် မိသားစုဆရာဝန်များမှလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပြီး၊ လူနာခုတင်ဘေးတွင်ပင် လျင်မြန်စွာ စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ပုံမှန်မျက်စိစစ်ဆေးမှုများနှင့် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများတွင် ထည့်သွင်း၍ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည့်အပြင် မျက်စိရောဂါများ၊ မျက်စိထိခိုက်ဒဏ်ရာများနှင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားရောဂါများကြောင့် မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြောင်းလဲမှုများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရာတွင်လည်း အသုံးဝင်သည်။

Fundus ဆိုသည်မှာ မျက်လုံး၏ အတွင်းဘက်အနောက်ပိုင်းကို ဆိုလိုပြီး အမြင်အာရုံအတွက် အရေးကြီးသော ဖွဲ့စည်းပုံများဖြစ်သည့် မြင်လွှာ (Retina)၊ မြင်လွှာဗဟိုချက် (Macula)၊ မြင်လွှာဗဟိုချိုင့်ခွက် (Fovea)၊ ရောင်ခြယ်အလွှာ (Choroid)၊ မြင်လွှာရောင်ခြယ်အလွှာ (Retinal Pigment Epithelium)၊ အမြင်အာရုံကြောအဝိုင်းနေရာ (Optic Disc) နှင့် မြင်လွှာသွေးကြောများ (Retinal Blood Vessels) တို့ပါဝင်သည်။

စစ်ဆေးမှုတွင် မျက်စိသူငယ်အိမ် (Pupil) မှတစ်ဆင့် မျက်လုံးအတွင်းသို့ အလင်းရောင် ထုတ်လွှတ်ပြီး၊ Fundus ကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။ မျက်စိသူငယ်အိမ်၏ အကျယ်အဝန်းကို မျက်နက်ဝန်း (Iris) က ထိန်းညှိပေးသောကြောင့် အလင်းရောင်သည် မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ Fundus ရှိ ဖွဲ့စည်းပုံများကို ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့နိုင်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်သည် မျက်စိသူငယ်အိမ်၏ အလင်းအပေါ် တုံ့ပြန်မှု (Pupillary Light Reflex)၊ မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းမှ အနီရောင်အလင်းပြန်မှု (Red Reflex)၊ မြင်လွှာ (Retina)၊ အမြင်အာရုံကြောအဝိုင်းနေရာ (Optic Disc) နှင့် မြင်လွှာသွေးကြောများ (Retinal Blood Vessels) တို့ကို အသေးစိတ်အကဲဖြတ်နိုင်ပြီး မျက်စိအတွင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော ပြောင်းလဲမှုများကို စောစီးစွာ ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်သည်။

စစ်ဆေးနည်းအမျိုးအစားများ

မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Fundoscopy) ကို အသုံးပြုသည့် ကိရိယာနှင့် စစ်ဆေးပုံနည်းလမ်းပေါ်မူတည်၍ အဓိကအားဖြင့် အမျိုးအစား (၂) မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။

  1. မျက်လုံးအတွင်းသို့ တိုက်ရိုက်ကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Direct Ophthalmoscopy)
    ဤနည်းလမ်းတွင် ဆရာဝန်သည် အလင်းရောင်နှင့် မှန်ဘီလူးပါဝင်သော လက်ကိုင် မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်း (Direct Ophthalmoscope) ကို အသုံးပြု၍ လူနာ၏ မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးသည်။ စစ်ဆေးစဉ် ဆရာဝန်သည် လူနာ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် နေရာယူပြီး မျက်စိအတွင်းပိုင်းကို အနီးကပ် အသေးစိတ်ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် လျင်မြန်၍ ရိုးရှင်းသောကြောင့် ပုံမှန်ဆေးခန်းများနှင့် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများတွင် အများဆုံး အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
  2. မျက်လုံးအတွင်းသို့ သွယ်ဝိုက်ကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Indirect Ophthalmoscopy)
    ဤနည်းလမ်းတွင် ဆရာဝန်သည် ဦးခေါင်းတွင် တပ်ဆင်ထားသော အလင်းရောင်ကိရိယာနှင့် လက်ကိုင် ပုံရိပ်စုမှန်ဘီလူး (Condensing Lens) ကို အသုံးပြု၍ မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကို စစ်ဆေးသည်။ ဤနည်းလမ်းဖြင့် မြင်လွှာ (Retina) ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ မြင်တွေ့နိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် မြင်လွှာ၏ အစွန်အဖျားပိုင်းများကိုပါ ကောင်းမွန်စွာ အကဲဖြတ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မြင်လွှာစုတ်ပြဲခြင်း (Retinal Tear)၊ မြင်လွှာကွာခြင်း (Retinal Detachment) နှင့် အခြားမြင်လွှာရောဂါများကို ရှာဖွေရာတွင် ပိုမိုအသုံးဝင်သည်။
    လိုအပ်ပါက မျက်ဖြူသားကိုဖိ၍ မြင်လွှာအစွန်ပိုင်းကို စစ်ဆေးခြင်း (Scleral Depression) နှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်ပြီး သာမန်စစ်ဆေးနည်းများဖြင့် မြင်တွေ့ရန် ခက်ခဲသော မြင်လွှာ၏အစွန်အဖျားပိုင်း ပြောင်းလဲမှုများကို ပိုမိုတိကျစွာ စစ်ဆေးနိုင်သည်။
ပြုလုပ်ရန်လိုအပ်သော ရောဂါနှင့်အခြေအနေများ

မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Fundoscopy) ကို မျက်စိရောဂါများကို ရောဂါရှာဖွေရန်နှင့် ကုသမှုရလဒ်ကို စောင့်ကြည့်ရန် အသုံးပြုသည့်အပြင် အောက်ပါအခြေအနေများတွင်လည်း ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။

  • ပုံမှန်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု (General Health Check-up)
  • ပုံမှန်မျက်စိစစ်ဆေးမှု (Routine Eye Examination)
  • ဦးနှောက်အာရုံကြောစနစ် စစ်ဆေးမှု (Neurological Examination)
  • ဆီးချိုရောဂါကြောင့် ဖြစ်သော မြင်လွှာရောဂါ (Diabetic Retinopathy)
  • သွေးတိုးရောဂါကြောင့် ဖြစ်သော မြင်လွှာပြောင်းလဲမှုများ (Hypertensive Retinopathy)
  • ရုတ်တရက် အမြင်အာရုံလျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံပြောင်းလဲခြင်း
  • ရေတိမ်ရောဂါ (Glaucoma) ကို ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲစောင့်ကြည့်ခြင်း
  • မြင်လွှာကွာခြင်း (Retinal Detachment)၊ မြင်လွှာစုတ်ပြဲခြင်း (Retinal Tear) သို့မဟုတ် မျက်လုံးထိခိုက်ဒဏ်ရာများကို အကဲဖြတ်ခြင်း
  • ဦးနှောက်အတွင်း ဖိအားမြင့်တက်ခြင်းကို သံသယရှိသော အခြေအနေများတွင် အမြင်အာရုံကြောခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်း (Papilloedema) ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း
ကြိုတင်သိရှိထားရမည့်အချက်များ

ယေဘုယျအားဖြင့် Fundoscopy စစ်ဆေးမှုအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရန် သီးသန့်မလိုအပ်ပါ။ သို့သော် မျက်စိသူငယ်အိမ်ကို ကျယ်လာစေရန်အတွက် မျက်စဉ်းဆေး (Eye drops) ခတ်၍ မိနစ် (၂၀) ခန့် စောင့်ဆိုင်းပြီးမှ စစ်ဆေးလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ဆေးဝါးများအသုံးပြု၍ စစ်ဆေးပါက (၃ – ၄) နာရီခန့်မှ နာရီအနည်းငယ်ကြာအောင် အမြင်အာရုံ ဝေဝါးနေနိုင်သောကြောင့် စစ်ဆေးမှုအပြီး ချက်ချင်း ကား‌မောင်းခြင်းမပြုလုပ်သင့်ပါ။ ထိုအခြေအနေတွင် အဖော်တစ်ဦးလိုက်ပါလာရန် လိုအပ်သည်။

စမ်းသပ်စစ်ဆေးပုံအဆင့်ဆင့်

မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Fundoscopy) ကို ထိရောက်တိကျစွာ ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် ဆရာဝန်သည် စစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်မီ လုပ်ငန်းစဉ်ကို လူနာအား ရှင်းပြ၍ သဘောတူညီချက် ရယူပြီးနောက် အောက်ပါအတိုင်း ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သည်။

  • လိုအပ်ပါက မျက်စိသူငယ်အိမ်ချဲ့သည့် မျက်စဉ်းဆေး (ဥပမာ – Tropicamide 1%) ကို ခတ်ပေးမည်
  • မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နိုင်စေရန် စစ်ဆေးခန်း၏ အလင်းရောင်ကို တတ်နိုင်သမျှ မှိန်ထားမည်
  • မျက်မှန်တပ်ထားသူ ဖြစ်ပါက မျက်မှန်ကို ခေတ္တချွတ်ခိုင်းမည်
  • လူနာအား ရှေ့တည့်တည့်သို့ ကြည့်နေရန် ညွှန်ကြားမည်
  • စစ်ဆေးရာတွင် စစ်ဆေးသူ၏ ညာဘက်မျက်စိဖြင့် လူနာ၏ ညာဘက်မျက်စိကို စစ်ဆေးပြီး ညာဘက်လက်ဖြင့် မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်း (Ophthalmoscope) ကို ကိုင်ရမည်၊ ဘယ်ဘက်မျက်စိကိုလည်း အလားတူနည်းလမ်းဖြင့် စစ်ဆေးမည်၊ ထို့နောက် အောက်ပါအဆင့်များ အတိုင်း စစ်ဆေးမှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်မည်။
  • အဆင့် (၁) ယေဘုယျအားဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (General Inspection)
    မျက်စိတစ်ဝိုက်တွင် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ မျက်ခွံတွဲကျခြင်း (Ptosis)၊ နီမြန်းခြင်း၊ အရေပြားပြောင်းလဲမှုများ၊ မျက်ဝတ်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် မျက်ရည်ယိုခြင်းတို့ ရှိမရှိ ဦးစွာစစ်ဆေးမည်။
  • အဆင့် (၂) မျက်စိသူငယ်အိမ်ကို စစ်ဆေးခြင်း (Pupillary Assessment)
    မျက်စိသူငယ်အိမ်၏ အရွယ်အစား၊ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ညီမျှမှုကို စစ်ဆေးပြီး မျက်စိသူငယ်အိမ်ချဲ့သည့် မျက်စဉ်းဆေး မခတ်မီ သူငယ်အိမ်၏ အလင်းအပေါ်တုံ့ပြန်မှုကို အရင်ဆုံး အကဲဖြတ်ရမည်။ ထို့နောက် အဆင့် (၃) မှ အဆင့် (၇) အထိကို ဆက်လက်စစ်ဆေးရမည်။
  • အဆင့် (၃) မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းမှ အနီရောင်အလင်းပြန်မှုကို စစ်ဆေးခြင်း (Fundal or Red Reflex)
    လူနာ၏မျက်လုံးနှင့် ခန့်မှန်းခြေ ၅၀ စင်တီမီတာ (၀.၅ မီတာ) အကွာမှ မျက်လုံးအတွင်းပိုင်း၏ အနီရောင်အလင်းပြန်မှု (Red Reflex) ရှိမရှိ စစ်ဆေးမည်။ ပုံမှန်အခြေအနေတွင် အနီရောင် သို့မဟုတ် လိမ္မော်ရောင် အလင်းပြန်မှုကို တွေ့ရပြီး ၎င်းသည် ကျန်းမာသော မြင်လွှာ (Retina) ၏ ပုံမှန်လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
  • အဆင့် (၄) မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကို အနီးကပ်စစ်ဆေးခြင်း (Fundal Examination)
    စစ်ဆေးသူသည် လူနာနှင့် အနီးကပ်နေရာယူ၍ ကျန်လက်တစ်ဖက်ကို လူနာ၏ နဖူးပေါ်တွင် ညင်သာစွာ တင်ထားကာ စစ်ဆေးမည်။ စစ်ဆေးနေစဉ် မျက်စိပါဝါချိန်ညှိသည့် ဒိုင်ခွက် (Dioptre Dial) ကို စစ်ဆေးသူနှင့် လူနာ၏ မျက်စိပါဝါအလိုက် သင့်လျော်စွာ ချိန်ညှိ၍ Fundus ကို အသေးစိတ် ကြည့်ရှုမည်။
  • အဆင့် (၅) အမြင်အာရုံကြောအဝိုင်းနေရာကို စစ်ဆေးခြင်း (Optic Disc Examination)
    မြင်လွှာကို စစ်ဆေးနေစဉ် သွေးကြောတစ်ခုကို တွေ့ရှိပါက ထိုသွေးကြောကို နှာခေါင်းဘက် ဦးတည်ရာ (Nasal Direction) အတိုင်း လိုက်ကြည့်၍ အမြင်အာရုံကြောအဝိုင်းနေရာ (Optic Disc) ကို ရှာဖွေစစ်ဆေးမည်။ Optic Disc ကို အကဲဖြတ်ရာတွင် အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအချက်များကို စစ်ဆေးရမည်။
    • အဝိုင်း၏ အနားသတ်ပုံသဏ္ဌာန် (Disc Contour)
    • အဝိုင်း၏ အရောင် (ပုံမှန်အားဖြင့် အနားသတ်တွင် ပန်းရောင်ရှိပြီး အလယ်ပိုင်း Cup တွင် ဖြူဖျော့ဖျော့ ရှိတတ်သည်)
    • Cup နှင့် Disc အချိုးအစား (Cup-to-Disc Ratio) (ပုံမှန်အားဖြင့် ၀.၃ ခန့် ရှိတတ်သည်)
  • အဆင့် (၆) မြင်လွှာသွေးကြောများကို စစ်ဆေးခြင်း (Retinal Vessels Assessment)
    Optic Disc ကို စစ်ဆေးပြီးနောက် မြင်လွှာသွေးကြောများကို မျက်လုံး၏ အစိတ်အပိုင်း (၄) ခုစလုံး (All Four Quadrants) တွင် ဆက်လက်အကဲဖြတ်မည်။ အထူးသဖြင့် သွေးကြောဖောင်းခြင်း (Microaneurysms)၊ သွေးယိုစိမ့်ခြင်း (Haemorrhages)၊ သွေးကြောအသစ်များ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (Neovascularization) နှင့် အခြားပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးကြောပြောင်းလဲမှုများ ရှိမရှိကို စစ်ဆေးမည်။
  • အဆင့် (၇) မြင်လွှာဗဟိုချက်ကို စစ်ဆေးခြင်း (Macula Assessment)
    နောက်ဆုံးတွင် လူနာအား အလင်းရောင်ကို တည့်တည့်ကြည့်ခိုင်း၍ မြင်လွှာဗဟိုချက် (Macula) ကို အသေးစိတ်စစ်ဆေးမည်။ ဤနည်းဖြင့် Macula တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ပုံမှန်မဟုတ်သည့် ပြောင်းလဲမှုများကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ အကဲဖြတ်နိုင်သည်။
  • အဆင့် (၈) အခြားမျက်လုံးတစ်ဖက်ကို စစ်ဆေးခြင်း (Examination of the Other Eye)
    မျက်လုံးတစ်ဖက်ကို စစ်ဆေးပြီးနောက် အခြားမျက်လုံးတစ်ဖက်ကိုလည်း အဆင့် (၃) မှ (၇) အထိ လုပ်ငန်းစဉ်များအတိုင်း ထပ်မံစစ်ဆေးမည်။

စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ပြီးနောက်
Fundoscope ဖြင့် စစ်ဆေးမှုသည် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ဖွယ်ကောင်းသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း အများအားဖြင့် နာကျင်မှုမရှိပါ။ စစ်ဆေးမှုအပြီးတွင် ဆရာဝန်က မျက်စိအတွင်းပိုင်း၌ တွေ့ရှိရသော အခြေအနေများကို ရှင်းပြပေးမည်။ အကယ်၍ စိုးရိမ်ရသောအခြေအနေ သို့မဟုတ် သံသယဖြစ်ဖွယ်ရာ တစ်ခုခုတွေ့ရှိပါက မျက်စိအတွင်း အသေးစိတ်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (Fundus photography) သို့မဟုတ် အလင်းတန်းကျဉ်း မှန်ပြောင်းဖြင့် စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း (Slit-lamp examination) စသည့် ထပ်တိုးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုနိုင်သည်။

သိရှိနိုင်သောအဖြေများ

မျက်လုံးအတွင်းပိုင်းကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Fundoscopy) တွင် မြင်လွှာ (Retina)၊ မြင်လွှာသွေးကြောများ (Retinal Blood Vessels) နှင့် အမြင်အာရုံကြောအဝိုင်းနေရာ (Optic Disc) တို့သည် ပုံမှန်အနေအထား၊ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရောင်အဆင်းရှိနေပါက ပုံမှန်စစ်ဆေးမှုရလဒ်အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။

သို့သော် မြင်လွှာပေါ်တွင် သွေးယိုစိမ့်ခြင်း၊ အစက်အပြောက်များ၊ အရည်စုခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ သွေးကြောပြောင်းလဲမှုများ သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံကြောတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ပြောင်းလဲမှုများကို တွေ့ရှိပါက မျက်စိရောဂါ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားရောဂါများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော လက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သည်။

Fundoscopy ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သော ရောဂါများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်။

  • ဆီးချိုရောဂါကြောင့်ဖြစ်သော မြင်လွှာရောဂါ (Diabetic Retinopathy)
  • ရေတိမ်ရောဂါ (Glaucoma)
  • သွေးတိုးရောဂါကြောင့် ဖြစ်သော မြင်လွှာပြောင်းလဲမှုများ (Hypertensive Retinopathy)
  • အသက်အရွယ်ကြီးလာခြင်းကြောင့် မြင်လွှာဗဟိုချက် ပျက်စီးခြင်း (Age-related Macular Degeneration)
  • မြင်လွှာစုတ်ပြဲခြင်း (Retinal Tear)
  • မြင်လွှာကွာခြင်း (Retinal Detachment)

ထို့အပြင် အချို့သော အာရုံကြောရောဂါများ၊ ဦးနှောက်အတွင်း ဖိအားမြင့်တက်ခြင်းနှင့် အခြားခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ ရောဂါများ၏ လက္ခဏာများကိုလည်း Fundoscopy ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

စစ်ဆေးမှုရလဒ်ပေါ် မူတည်၍ လိုအပ်ပါက မျက်စိအထူးကုဆရာဝန် သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်နှင့် ဆက်လက်တိုင်ပင်၍ ထပ်မံစစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်နိုင်သည်။

နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ

မျက်လုံးအတွင်းပိုင်း ကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Fundoscopy) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းသော စစ်ဆေးမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပွားခဲသည်။ စစ်ဆေးနေစဉ် အလင်းရောင်ကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရသဖြင့် အချို့သူများတွင် အနည်းငယ် နေရခက်ခြင်း သို့မဟုတ် မသက်မသာဖြစ်ခြင်းကို ခံစားရနိုင်သည်။

မျက်စိသူငယ်အိမ်ချဲ့သည့် မျက်စဉ်းဆေးကို အသုံးပြုထားပါက စစ်ဆေးပြီးနောက် နာရီအနည်းငယ်ကြာ မျက်စိစပ်ဖျဉ်းဖျဉ်းဖြစ်ခြင်း၊ အမြင်ဝေဝါးခြင်းနှင့် အလင်းရောင် ပိုမိုမခံနိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော်လည်း ယာယီသာဖြစ်ပြီး အလိုအလျောက် ပြန်လည်သက်သာသွားလေ့ရှိသည်။

ဖြစ်ပွားမှု အလွန်ရှားပါးသော်လည်း အချို့သူများတွင် မျက်စဉ်းဆေးကြောင့် ခေါင်းမူးခြင်း၊ ခံတွင်းခြောက်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးနှင့်ဓာတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် ရေတိမ်ရောဂါ (Glaucoma) ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသူများတွင် သူငယ်အိမ်ချဲ့ဆေးကြောင့် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်သော ထောင့်ကျဥ်း ရေတိမ်ရောဂါ (Acute Angle-Closure Glaucoma) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အလွန်ရှားပါးသော်လည်း ရှိနိုင်သဖြင့် စစ်ဆေးပြီးနောက် ပြင်းထန်သော မျက်စိနာကျင်ခြင်း၊ အမြင်အာရုံရုတ်တရက် ကျဆင်းခြင်း၊ မျက်လုံးနီခြင်း သို့မဟုတ် ပျို့အန်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ဆေးရုံသို့ အမြန်ဆုံး သွားရောက်ပြသင့်သည်။

References:

  1. American Academy of Ophthalmology. (n.d.). What is fundoscopy? Retrieved June 29, 2026, from https://www.aao.org/eye-health/ask-ophthalmologist-q/fundoscopy
  2. Cleveland Clinic. (n.d.). Fundoscopy (ophthalmoscopy). Retrieved June 29, 2026, from https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/fundoscopy-ophthalmoscopy
  3. Khurana, A. K. (n.d.). An easy approach for direct ophthalmoscopy in 8 steps. Journal of the Foundations of Ophthalmology. Retrieved June 29, 2026, from https://www.jfophth.com/an-easy-approach-for-direct-ophthalmoscopy-in-8-steps/
  4. National Center for Biotechnology Information. (2007). Ophthalmic examination. In Clinical Methods: The History, Physical, and Laboratory Examinations (3rd ed.). Retrieved June 29, 2026, from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK221/
  5. WebMD. (n.d.). What is ophthalmoscopy? Retrieved June 29, 2026, from https://www.webmd.com/eye-health/what-is-ophthalmoscopy

Published: 28 July 2026

Share

28 July 2026
Medically reviewed:

Terms of use:
ဤအချက်အလက်များသည် ကျန်းမာရေးပညာပေးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်သာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ဆရာဝန်နှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၏ ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ ကုထုံး၊ နှစ်သိမ့်ပညာပေးဆွေးနွေးခြင်းများအား အစားထိုးရန် မသင့်ပါ။ မည်သည့်ဆေးဝါးကိုမဆို နားလည်တတ်ကျွမ်းသည့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၏ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့်သာ အသုံးပြုသင့်သည်။
သင်၏ကျန်းမာရေးပြဿနာများနှင့် ပတ်သက်၍ လိုအပ်ပါက သင့်မိသားစုဆရာဝန် သို့မဟုတ် တတ်ကျွမ်းသော ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၏ အကြံဉာဏ်ကိုသာ ရယူသင့်ပါသည်။

Copyrights : All content appearing on “ကျန်းမာသုတ”which is owned and operated by CLL HEALTH, is protected by copyright and may not be reused or reproduced without explicit permission.