Erb’s palsy (လည်ပင်းရှိ လက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာရုံကြောအစုအဝေး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း)

လက်ပိုင်းဆိုင်ရာအာရုံကြောအစုအဝေး (Brachial plexus) သည် လည်ပင်းကျောရိုးရှိ အာရုံကြောမကြီးမှ ဖြာထွက်လာသော အာရုံကြော (၅) ခု (Spinal nerves C5, C6, C7, C8 and T1) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး လက်တစ်ချောင်းလုံးကို ထောက်ပံ့ထားသော အာရုံကြောအစုကြီးဖြစ်သည်။ ကျောရိုးအာရုံကြောမကြီးမှ ထွက်လာသော အာရုံကြော (၅) ခုသည် အာရုံကြောအမြစ်များ (Roots) အဖြစ် အစပြုလာပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ပင်မအာရုံကြော (Trunk), အာရုံကြောအခွဲများ (Division), အာရုံကြောကြိုးချောင်း (Cords) နှင့် အဆုံးတွင် အာရုံကြောအခွဲများ (Branches) (၅) ခုအဖြစ် အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းလာပြီး ပခုံးနှင့်လက်မောင်းမှစ၍ လက်ချောင်းတစ်ချောင်းချင်းစီ၏ ကြွက်သားလှုပ်ရှားမှုနှင့် အာရုံခံမှုတို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးသည်။

လက်တစ်ဖက်ရှိ အာရုံကြောအစုအဖွဲ့တစ်ခုလုံးဖြစ်စေ၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်စေ ထိခိုက်မိလျှင် အာရုံကြောမှ ထောက်ပံ့သော ကြွက်သားများလည်း အားနည်းပျက်စီးသွားပြီး ထိုလက်၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် အာရုံခံစားမှုတို့ကို ထိခိုက်နိုင်သည်။ ဤအခြေအနေကို Brachial plexus plasy ဟုခေါ်ပြီး အဖြစ်အများဆုံးအမျိုးအစားမှာ အပေါ်ဆုံး C5 နှင့် C6 အာရုံကြောနှစ်ခုကို ထိခိုက်သော Erb’s palsy or Upper plexus palsy ဖြစ်သည်။

ဖြစ်ပေါ်ရသောအကြောင်းရင်း

လည်ပင်းရှိ လက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာရုံကြောအစုအဝေး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းကို မွေးကင်းစကလေးငယ်များတွင် အများဆုံးတွေ့ရှိရသည်။ သဘာဝအတိုင်း မွေးလမ်းကြောင်းမှ မွေးဖွားမှုတွင် ခက်ခဲစွာမွေးဖွားရလျှင် အာရုံကြောအစုအဝေးကို ထိခိုက်နိုင်သည်။ ပုံမှန်အတိုင်းမွေးဖွားလျှင် ကလေးဦးခေါင်းထွက်ပြီးသည်နှင့် ပခုံးသည် အလိုက်သင့်လှည့်ထွက်လာသည်။ အချို့အခြေအနေများတွင် ခေါင်းထွက်ပြီးသော်လည်း ပခုံးတစ်နေခြင်း (Shoulder dystocia) ရှိသည့်အခါ ကလေးအား ဆွဲထုတ်သည့် အချိန်တိုင်း ဦးခေါင်းနှင့်ပခုံးကြားအကွာအဝေးကို ဆွဲဆန့်သကဲ့သို့ဖြစ်သောကြောင့် လည်ပင်းရှိ အာရုံကြောများကိုလည်း ဆွဲဆန့်မိစေနိုင်သည်။ ထိုအခါ လည်ပင်းရှိ လက်ပိုင်းဆိုင်ရာအာရုံကြောများတွင် စုတ်ပြဲခြင်း၊ ပြတ်ထွက်ခြင်းစသည့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ရရှိနိုင်သည်။ ပခုံးတစ်နိုင်ခြေများသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်အခြေအနေများမှာ_

• သန္ဓေသားကလေးအလွန်ကြီးခြင်း
• အမြွှာကိုယ်ဝန်မွေးခြင်း (Multiple pregnancy)
• ဆုံပိုင်းဖြင့်မွေးခြင်း (Breech delivery)
• ကိရိယာအကူအညီဖြင့် ကလေးမွေးဖွားခြင်း [ကလေးခေါင်းကို လေစုပ်ခွက်တပ်၍ လေစုပ်စက်အကူအညီဖြင့် မွေးဖွားခြင်း (Vacuum Extraction Delivery) နှင့် ကလေးခေါင်းကို Forceps ဟုခေါ်သော ညှပ်ဖြင့်ဆွဲ၍ မွေးဖွားခြင်း (Forceps Delivery)]
• ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်၌ ဆီးချိုရောဂါရှိခြင်း (Gestational Diabetes)
• ယခင်ကိုယ်ဝန်များတွင် ပခုံးတစ်ခြင်းများ ဖြစ်ဖူးခြင်း
• မီးဖွားစဉ်သုံးသော အချို့ဆေးဝါးများ၏ အဖြစ်နည်းသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး သို့မဟုတ် အာနိသင်များ သက်ရောက်ခြင်း (ဥပမာ _ ခါးရိုးထုံဆေး၊ သားအိမ်ညှစ်ဆေး) စသည်တို့ဖြစ်သည်။

ဗိုက်ခွဲမွေးသောကလေးများတွင်မူ လက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာရုံကြောအစုအဝေးထိခိုက်ခြင်း အဖြစ်နည်းသည်။ မိခင်ဝမ်းဗိုက်အတွင်း သန္ဓေသားအနေအထား မမှန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွါးခြင်းမျိုးမှာ အလွန်ရှားပါးသည်။

လက်ပိုင်းဆိုင်ရာအာရုံကြော ထိခိုက်ခြင်းသည် မွေးဖွားချိန်သာမက လူကြီးလူငယ်မရွေးတွင် အခြားသော ထိခိုက်ဒဏ်ရာများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည် (ဥပမာ _ မော်တော်ဆိုင်ကယ် မတော်တဆမှုများ၊ မြင်းပေါ်မှပြုတ်ကျခြင်း၊ အားကစားနှင့်သက်ဆိုင်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ)။

လက်ပိုင်းဆိုင်ရာအာရုံကြောအစုအဝေးထိခိုက်မှု အမျိုးအစားများ

လက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာရုံကြောအစုအဝေး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းသည် ထိခိုက်မှုပေါ် မူတည်၍ ပြင်းထန်မှုအမျိုးအစား များစွာရှိနိုင်သည်။ အာရုံကြောများပျက်စီးခြင်းကြောင့် နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် လက်ပိုင်းရှိ ကြွက်သားများပါ အားပျော့လာနိုင်သည်။

• Neurapraxia (အာရုံကြော ဆွဲဆန့်ခံရခြင်း)
  • အာရုံကြောသည် ဆွဲဆန့်ခံရသော်လည်း စုတ်ပြဲခြင်း၊ ပြတ်ထွက်ခြင်း မရှိသော အခြေအနေဖြစ်သည်
  • ဤအမျိုးအစားသည် အာရုံကြောအစုအဝေးထိခိုက်မှုများထဲတွင် အဖြစ်အများဆုံး အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
• Rupture (အာရုံကြော ပြဲသွားခြင်း သို့မဟုတ် ပြတ်ထွက်သွားခြင်း)
  • အာရုံကြောသည် ကျောရိုးအာရုံကြောမကြီးမှ ထွက်သောနေရာ၌ မဟုတ်ဘဲ အခြားနေရာတစ်ခုတွင် ပြဲသွားခြင်း သို့မဟုတ် ပြတ်သွားသည့် အမျိုးအစားဖြစ်သည်
• Neuroma (အာရုံကြောတွင် အမာရွတ်အလုံး ကျန်ရှိခြင်း)
  • အာရုံကြော ပြဲသွားပြီးနောက် အနာပြန်လည်ကျက်သွားသော်လည်း အမာရွတ်တစ်သျှူးများ အလုံးအဖြစ်ကျန်ရှိနေသည့် အမျိုးအစားဖြစ်သည်
  • ထိုအမာရွတ်တစ်သျှူးများသည် ဒဏ်ရာရထားသော အာရုံကြောကို ဖိအားပေးပြီး ကြွက်သားများသို့ အချက်ပြမှုများ ပေးပို့နိုင်ခြင်း မရှိအောင် တားဆီးထားသည်
• Avulsion (အာရုံကြောမနေရာမှ ပြတ်ထွက်ခြင်း)
  • အာရုံကြောသည် ကျောရိုးအာရုံကြောမကြီးမှ လုံးဝဆွဲဆုတ်ပြတ်ထွက်သွားသည့် အမျိုးအစားဖြစ်သည်
  • အမျိုးအစားများအားလုံးတွင် အဆိုးဆုံးနှင့် အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်သည်

ရောဂါလက္ခဏာများ

အာရုံကြောဒဏ်ရာရရှိမှုနှင့် ပြင်းထန်မှုအပေါ် မူတည်၍ လက္ခဏာ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး တွေ့ရနိုင်သည်။

• လက် (၂) ဖက်၏ လှုပ်ရှားမှုပုံသဏ္ဌာန်များ မတူညီခြင်း၊ ထိခိုက်သည့်ဘက်တွင် သိသာစွာ လျော့နည်းနေခြင်း
• ထိခိုက်မိသည့်ဘက်မှ လက်မောင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်နှင့်ကပ်နေပြီး ဘေးသို့ကားမရခြင်း၊ လှုပ်ရှားမှုနည်းခြင်း
• ထင်ရှားသော ဝိသေသလက္ခဏာမှာ ပခုံးမှစ၍ လက်တစ်ခုလုံး အတွင်းဘက်သို့ လိမ်နေခြင်း၊ လက်ဖဝါးသည် မှောက်လျက်အနေအထား ရှိနေခြင်း (လက်ချောင်းလေးများမှာမူ ပုံမှန်အားဖြင့် ကောင်းစွာလှုပ်ရှားနိုင်သည်)
• လက်မောင်းနှင့် လက်ဖျံတစ်လျှောက် ထုံကျဥ်ခြင်း
• အပူ၊ အအေးနှင့် နာကျင်မှုစသော အာရုံခံစားမှုများ ပုံမမှန်ဖြစ်ခြင်းများ ရှိနိုင်သည်

မွေးကင်းစကလေးငယ်များတွင် အထက်ပါ လက်အာရုံကြောထိခိုက်သည့် ဒဏ်ရာအပြင် မီးဖွားစဉ်ရရှိသည့် အခြားဒဏ်ရာများကိုပါ ပူးတွဲ၍ တွေ့ရနိုင်သည်။

• ကိုယ်ခန္ဓာအနှံ့ သွေးခြည်ဥခြင်း
• ညှပ်ရိုး၊ လက်မောင်းရိုးများ ကျိုးခြင်း
• လည်ပင်းရှိ အခြားအာရုံကြော အစုအဝေးများ ထိခိုက်ခြင်း (ဥပမာ _ Horner’s syndrome) စသည်တို့ဖြစ်သည်။

နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ

အများအားဖြင့် အာရုံကြောထိခိုက်မှုမှာ ပြင်းထန်ခြင်းမရှိသဖြင့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးမရှိဘဲ သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်သည်။ အချို့တွင်မူ ထိရောက်သောကုသမှု မရှိလျှင် သို့မဟုတ် ပြင်းထန်လျှင်

• အဆစ်များ တောင့်တင်းခြင်း
• ကြွက်သားများပျော့ခြင်း၊ ကြွက်သားသိမ်လှီခြင်း
• အာရုံကြောထိခိုက်မှုကြောင့် နာတာရှည်ထုံကျဥ်ခြင်း၊ နာတာရှည်နာကျင်ခြင်း
• လက်၏လုပ်ဆောင်ချက်များ ထိခိုက်ခြင်း
• ထိခိုက်သောလက်နှင့် ပုံမှန်လက်၏ ဖွံ့ဖြိုးမှု မညီညာခြင်း
• မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုလျော့နည်းခြင်းတို့ကို နာတာရှည်ခံစားရနိုင်သည်။

ဆေးရုံ၊ ‌ဆေးခန်းပြသရန်

ကလေး၏ လက်ပုံသဏ္ဌာန်၊ လှုပ်ရှားမှုများကို သံသယရှိလျှင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသတိုင်ပင်ရမည်။ အထူးသဖြင့် အထက်ပါ ဖြစ်နိုင်ခြေများသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်အခြေအနေများတွင် ပိုမိုစောင့်ကြည့်စစ်ဆေးသင့်သည်။ ဆရာဝန်များဘက်မှလည်း မွေးကင်းစကလေး စမ်းသပ်စစ်ဆေးရာတွင် ဤအာရုံကြောထိခိုက်မှုကို ထည့်သွင်းစစ်ဆေးလေ့ရှိသည်။

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

သက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်မှ ကလေးမွေးဖွားစဥ် ကြုံတွေ့ရသည့်အခြေအနေများကို မေးမြန်းခြင်း၊ ကလေးအား အသေးစိတ်စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပြီး လက်တွင် လှုပ်ရှားမှုများ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း၊ လျော့နည်းနေခြင်းများ တွေ့ရှိပါက အာရုံကြောထိခိုက်မှုဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရောဂါအတည်ပြု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ လိုအပ်ပါက အောက်ပါ ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများနှင့် အာရုံကြောနှင့် ကြွက်သားများ၏ လုပ်ဆောင်မှု၊ တုံ့ပြန်မှုများ စစ်ဆေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။

1. ဓာတ်မှန် (X-ray)
   • ပခုံးရိုးနှင့် လည်ပင်းတစ်ဝိုက်ရှိ အရိုးများကို ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းဖြင့် အရိုးကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် အခြားဆက်စပ် ဒဏ်ရာများကို ပြသနိုင်သည်
2. အာရုံကြောနှင့် ကြွက်သားများ၏ လုပ်ဆောင်မှု၊ တုံ့ပြန်မှုများကို စစ်ဆေးခြင်း (Nerve Conduction Study/NCS and Electromyography/EMG)
   • EMG စစ်ဆေးမှုသည် ကြွက်သားများ၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် လှုပ်ရှားမှုများကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်ပြီး၊ NCS သည် အရန်အာရုံကြောများ (Peripheral nerves) ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်
   • EMG တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ပမာဏ အနည်းငယ်ထုတ်လွှတ်ပေးသော အပ်ကဲ့သို့ ကိရိယာအချွန် (Needle electrode) ကို စမ်းသပ်မည့် ကြွက်သားပေါ်တွင် တင်ထား၍ ကြွက်သားကျုံ့၍ လှုပ်ရှားချိန် (Contraction) တွင် ထွက်လာသော လျှပ်စစ်လှိုင်းပမာဏ (Electrical activity) ကို တိုင်းတာခြင်းဖြစ်သည်၊ ထိုပမာဏသည် ရှိသင့်သည်ထက် လျော့နည်းနေပါက ကြွက်သား သို့မဟုတ် အာရုံကြောတွင် ရောဂါအခြေအနေတစ်ခုခုရှိနေကြောင်း ပြသနိုင်သည်
   • NCS ကို EMG နှင့် အတူတွဲ၍ စစ်ဆေးလေ့ရှိပြီး အများအားဖြင့် အရန်အာရုံကြောများဆိုင်ရာ ရောဂါအခြေအနေများ (Periphral neuropathy) ကို သိရှိရန် အသုံးပြုသည်
   • လျှပ်စစ်ဓာတ်ပမာဏ အနည်းငယ်ထုတ်လွှတ်ပေးသော ကိရိယာ (Electrode) ကို စမ်းသပ်လိုသော အာရုံကြောနေရာတွင် ထောက်၍ စစ်ဆေးသည်၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ထုတ်လွှတ်ချိန်တွင် ထိုလျှပ်စစ်လှိုင်းသည် အာရုံကြောတစ်လျှောက် မည်မျှလျင်မြန်စွာ စီးသွားသည်ကို တိုင်းတာခြင်းဖြစ်ပြီး လျှပ်စစ်စီးနှုန်း ကျဆင်းပါက အာရုံကြောတွင် ပြဿနာရှိနေကြောင်းပြသနိုင်သည်
3. သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI)
   • ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီးနောက် လက်အာရုံကြောအဖွဲ့အစည်း၏ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု၊ ကြွက်သားနှင့် အာရုံကြောတစ်ရှူးများ မည်မျှအတိုင်းအတာအထိ ပျက်စီးသည်ကို ပြသနိုင်သည်
   • ထို့အပြင် အာရုံကြောများ ပြန်ဆက်ရာတွင် အသုံးပြုရန်လိုသည့် သွေးလွှတ်ကြောများ ပျက်စီးမှု ရှိမရှိကိုပါ စစ်ဆေးသိရှိနိုင်သည်
4. Contrast ဆေးရည်ထိုး၍ ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်ဖြင့် အာရုံကြောမကြီးတစ်လျှောက် စစ်ဆေးခြင်း (Computerized Tomography Myelography)
   • ခါးဆစ်ရိုးကြားမှ အပ်ဖြင့် Contrast ဆေးရည်ထိုးကာ ကျောရိုးမကြီးတစ်လျှောက်နှင့် အာရုံကြောမျှင်များ၏ ရောဂါအခြေအနေများကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်
   • သံလိုက်ဓာတ်မှန်ဖြင့် ရောဂါအတိအကျရှာမတွေ့သည့် အခြေအနေများတွင် အသုံးပြုသည်

ကုသခြင်း

မွေးကင်းစ လက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာရုံကြော ထိခိုက်ခြင်း အများစု (ဥပမာ _ အာရုံကြောဆွဲဆန့်ခံရခြင်းအမျိုးအစား) သည် အထူးတလည်ကုသခြင်းမလိုဘဲ သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်သည်။ ရောဂါအတည်ပြုပြီးနောက်တွင် အရိုးခွဲစိတ်ဆရာဝန်၊ လေ့ကျင့်ခန်းကုထုံးပညာရှင်၊ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်များ ပါဝင်သော ဆေးပညာရှင်များစွာ စုပေါင်းညှိနှိုင်းကုသမှု (Multidisciplinary Team – MDT) ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုး မကျန်အောင် ကုသရန်လိုသည်။ ကုသမှုသည် ဒဏ်ရာ၏ ပြင်းထန်မှု၊ အမျိုးအစား၊ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့် ကြာချိန်နှင့် အခြားရှိရင်းစွဲ အခြေအနေများကဲ့သို့သော အချက်များစွာပေါ်တွင် မူတည်သည်။

ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံး (Physical Therapy)
လက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာရုံကြော ထိခိုက်ဒဏ်ရာများကို ကုသရာတွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံးသည် ပထမဆုံး အဆင့်ဖြစ်သည်။ ထိခိုက်သော လက်၏ လှုပ်ရှားမှုများ အားနည်းခြင်းနှင့် အရိုးအဆစ်များ တောင့်တင်းခြင်းများကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန် ကူညီပေးသည်။ ကုထုံးပညာရှင်များသည် ကလေးအသက် (၃) ပတ်သားအရွယ်ခန့်မှ စတင်ကာ ကုသမှုများပြုလုပ်ပေးနိုင်သည်။

ကြွက်သားများအားပျော့ခြင်း၊ အရိုးအဆစ်များကောက်ကွေးခြင်းများ မရှိစေရန်_

• လှုပ်ရှားမှုအကွာအဝေးဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းများ ညင်သာစွာပြုလုပ်ပေးခြင်း
• သိမ်မွေ့ညင်သာစွာ နှိပ်နယ်ပေးခြင်း
• အနေအထား မှန်ကန်အောင်ပြုပြင်ပြီး အမာခံပစ္စည်းများ ထိန်း၍ကျပ်စည်းပေးခြင်း
• အားနည်းသော ကြွက်သားများ ပိုမိုအားကောင်းလာအောင် လေ့ကျင့်ရာတွင် လိုအပ်ပါက ဆန့်ကျင်ဘက်ကြွက်သားများ ပြေလျော့စေရန် ဆေးထိုးခြင်း စသည့်နည်းလမ်းများဖြင့် အချိန် (၃)လ မှ (၆)လအထိ စောင့်ကြည့်ကုသသည်။

နေ့စဥ်လှုပ်ရှားမှုစွမ်းရည်ဆိုင်ရာကုထုံး (Occupational Therapy)
ကလေးအသက် (၂) လ မှ (၄)လအတွင်း လက္ခဏာများ တိုးတက်ကောင်းမွန်မှု မရှိပါက ကုထုံးပညာရှင်များမှ နေ့စဥ်လှုပ်ရှားမှုစွမ်းရည်ဆိုင်ရာကုထုံးကို အကြံပြုနိုင်သည်။ ထိုကုထုံးတွင် ကလေးများအား ကစားစရာ အရုပ် သို့မဟုတ် နို့ဘူးစသည့် ပစ္စည်းများကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် ဆုပ်ကိုင်သည့် အားကောင်းလာရန်နှင့် လက်လှုပ်ရှားမှုစွမ်းရည်များ ပိုမိုပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း၍ အဆင်ပြေလာစေရန် ရည်ရွယ်၍ လေ့ကျင့်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။

ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery)
အာရုံကြောပျက်စီးမှုများ ပြင်းထန်သော အမျိုးအစားဖြစ်လျှင် သို့မဟုတ် ကလေးအသက် (၆) လကျော်သည်အထိ တိုးတက်မှုမရှိလျှင် အာရုံကြောဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်များ၊ အရိုးခွဲစိတ်ဆရာဝန်များနှင့် ပြသပြီး ခွဲစိတ်ကုသခြင်းများခံယူရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ထိခိုက်မိသော အာရုံကြောနှင့် ကြွက်သားအနေအထားပေါ်မူတည်၍ ခွဲစိတ်မှုအမျိုးအစားများစွာရှိသည်။

ခွဲစိတ်မှုအမျိုးအစားများ

1. အာရုံကြောအမာရွတ်အလုံးအား ဖယ်ရှားခြင်း (Neurolysis)
   အာရုံကြောများကို အမာရွတ်တစ်ရှူးများမှ ထိန်းချုပ်ထားခြင်းကို လွတ်မြောက်စေရန် အသုံးပြုသည်။
2. အာရုံကြော ပြုပြင်ခြင်း (Nerve repair)
   အာရုံကြော ဆွဲဆန့်ခံရသည့်အခြေအနေတွင် အသုံးပြုပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသော အာရုံကြောများကို တိုက်ရိုက်ပြုပြင်ခြင်းဖြစ်သည်။
3. အာရုံကြော အစားထိုးခြင်း (Nerve graft)
   အာရုံကြောအစားထိုးခြင်းသည် ပျက်စီးသွားသော လက်အာရုံကြောအစုအဝေးအပိုင်းကို ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများမှ အာရုံကြောများ အသုံးပြု၍ အစားထိုးခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အာရုံကြောအသစ်များ ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးလာရန်အတွက် လမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးပေးထားသည်။
4. အာရုံကြော လွှဲပြောင်းနေရာချခြင်း (Nerve transfer)
   အာရုံကြောအမြစ်သည် ကျောရိုးမကြီးမှ ထွက်သောနေရာတွင် စုတ်ပြဲသွားသောအခါ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များသည် လုပ်ဆောင်ချက်ကောင်းမွန်ပြီး အသုံးမများသည့် အာရုံကြောကို ယူကာ ပျက်စီးသွားသော အာရုံကြောနေရာတွင် လွှဲပြောင်းဆက်သွယ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနည်းလမ်းဖြင့်လည်း အာရုံကြောအသစ်များ ကြီးထွားလာစေရန် များစွာအထောက်အကူပြုသည်။
5. ကြွက်သား လွှဲပြောင်းနေရာချခြင်း (Muscle transfer)
   ပေါင်ကဲ့သို့ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းမှ အသုံးပြုမှုနည်းသော ကြွက်သား သို့မဟုတ် အရွတ်ကို ဖယ်ရှားပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးသွားသော လက်ရှိ ကြွက်သားနှင့် အရွတ်နေရာများတွင် လွှဲပြောင်းနေရာချခြင်းဖြစ်သည်။ ကြွက်သားများအပြင် အာရုံကြောများနှင့် သွေးကြောများကိုပါ ကြွက်သားနှင့် ပြန်လည်ချိတ်ဆက်ပေးသည်။

ကာကွယ်ခြင်း

အဓိကအားဖြင့် မီးဖွားစဉ် ပခုံးတစ်နိုင်ခြေများသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်များကို သေချာစွာ ရှာဖွေစိစစ်ခြင်း၊ အသင့်လျော်ဆုံးနည်းလမ်းဖြင့် မွေးဖွားစေခြင်း၊ တတ်ကျွမ်းသည့်ဆရာဝန်၊ ဆရာမများရှိသောနေရာ၌ မီးဖွားခြင်းဖြင့် လက်ပိုင်းဆိုင်ရာအာရုံကြောအစုအဝေး ထိခိုက်ခြင်းကို လျှော့ချနိုင်သည်။

သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းချက်၊ ညွှန်ကြားချက်များ (ဥပမာ _ လုပ်ငန်းခွင်စည်းကမ်း၊ လမ်းစည်းကမ်းများ) ကို တိကျစွာ လိုက်နာခြင်းအားဖြင့် မတော်တဆထိခိုက်ဒဏ်ရာများကြောင့် ဖြစ်ပွါးရခြင်းများကို လျှော့ချရမည်။

References:

1. Cleveland Clinic. (n.d.). Erb’s palsy. Retrieved December 9, 2025, from https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21986-erbs-palsy
2. Mayo Clinic. (n.d.). Brachial plexus injury: Diagnosis and treatment. Retrieved December 9, 2025, from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/brachial-plexus-injury/diagnosis-treatment/drc-20350241
3. Patient.info. (n.d.). Erb’s palsy. Retrieved December 9, 2025, from https://patient.info/doctor/erbs-palsy-pro
4. Royal Children’s Hospital Melbourne. (n.d.). Brachial plexus palsy. Retrieved December 9, 2025, from https://www.rch.org.au/kidsinfo/fact_sheets/Brachial_plexus_palsy/
5. Physio-Pedia. (n.d.). Erb’s palsy. Retrieved December 9, 2025, from https://www.physio-pedia.com/Erb%27s_Palsy
6. Childbirth Injuries. (n.d.). Erb’s palsy. Retrieved December 9, 2025, from https://www.childbirthinjuries.com/erbs-palsy/
7. Cerebral Palsy Guide. (n.d.). Erb’s palsy birth injury. Retrieved December 9, 2025, from https://www.cerebralpalsyguide.com/birth-injury/erbs-palsy/

Published: 7 December 2024

Last updated: 17 January 2026